ARILARDA ANTİBİYOTİK KULLANIMINA CEZA, 6.000 YTL

14.06.2007- 12:49:35

Türkiye’de Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, antibiyotik kalıntısı belirlemek için “Rezidü Kontrol Planı” uygulamaktadır. Bu, uzman nezaretinde alınan numuneler üzerinde yapılan ve sonuçların düzenli aralıklarla Avrupa Birliği’ne bildirilmesine dayalı bir uygulamadır. Bu çalışma kapsamında Samsun’da yapılan incelemede, bir paketleme tesisinden alınan bal örneğinde; balda sulfamezatin isimli antibiyotiğin kullanıldığı tespit edilmiştir. Samsun İl Tarım Müdürlüğü Kontrol Şube Müdürlüğü elemanları yaptıkları incelemede ilgili bal örneğinin Samsun’un 19 Mayıs ilçesine bağlı Yörükler beldesinde arıcılık yapmakta Metin Tüten’e ait olduğu tespit edilmiştir. Arıcının kullandığı etken maddenin olduğu ilaç tetramezatin’dir. İlgili arıcı ürettiği balda antibiyotik kalıntısı bulunduğu için savcılığa sevk edilmiştir. Savcılık yasa gereği arıcıya 6000 YTL ceza vermiştir. Türkiye’de Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, antibiyotik kalıntısı belirlemek için “Rezidü Kontrol Planı” uygulamaktadır. Bu, uzman nezaretinde alınan numuneler üzerinde yapılan ve sonuçların düzenli aralıklarla Avrupa Birliği’ne bildirilmesine dayalı bir uygulamadır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Avrupa Birliği ile yapılan anlaşmanın gereği olarak birkaç yıldır hayvansal kökenli gıdalarda ve balda kimyasal madde ve antibiyotik izlemesi yapmaktadır. Her yıl hayvansal kaynaklı gıda ve bal örnekleri alınarak Ankara, İzmir ve İstanbul’daki Tarım ve Köyişleri Bakanlığı laboratuarlarında incelenmektedir. Yapılan incelemeler neticesinde balda ve hayvansal gıdalarda kullanımı yasak maddeleri kullananlar hakkında kanuni işlemler uygulanmaktadır. Bu çalışma kapsamında Samsun’da yapılan incelemede, bir paketleme tesisinden alınan bal örneğinde; balda sulfamezatin isimli antibiyotiğin kullanıldığı tespit edilmiştir. Samsun İl Tarım Müdürlüğü Kontrol Şube Müdürlüğü elemanları yaptıkları incelemede ilgili bal örneğinin Samsun’un 19 Mayıs ilçesine bağlı Yörükler beldesinde arıcılık yapmakta Metin Tüten’e ait olduğu tespit edilmiştir. Arıcının kullandığı etken maddenin olduğu ilaç tetramezatin’dir. İlgili arıcı ürettiği balda antibiyotik kalıntısı bulunduğu için savcılığa sevk edilmiştir. Savcılık yasa gereği arıcıya 6000 YTL ceza vermiştir. Daha sonra arıcının arılığındaki kovanlardan alınan petek örneklerinde oksitetrasiklin isimli antibiyotik, İzmir’deki Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü incelemesinde tespit edilmiştir. Genelde arıcılarımız oksitetrasiklin içeren ilaçları yasak olmasına rağmen yıllardır kullanmaktadır. Neticede arıcıya ikinci kez 6000 Yeni Türk liralık yeni ceza uygulaması gündemdedir. Arıcılarımız, kovanlarda yavru hastalıkları çıkabilir diye sürekli antibiyotik kullanmaktadır. Arı kolonilerinde herhangi bir hastalık belirtisi olmadan sürekli ve kontrolsüz antibiyotik kullanılmaktadır. Bunun neticesinde antibiyotikli balı tüketen insanlarda ileriki yıllarda problemler ortaya çıkmaktadır. Örneğin, oksitetrasiklin kalıntılı balı tüketenler belli bir süre sonra bu antibiyotiğin tedavi edici etkisinden mahrum kalmaktadır. Yani oksitetrasiklin insanların hastalanmaları halinde mikrop öldürücü özelliklerini istenilen düzeyde meydana getiremez. Antibiyotiğin etkinliği azalmaktadır. Aynı durum diğer antibiyotikler içinde geçerlidir. Bu nedenle Arılarda tedavi maksatlı antibiyotik kullanımı Tarım ve Köyişleri Bakanlığı talimatlarına göre yasaktır. Kullanılması halinde arıcı hakkında ceza uygulaması yapılmaktadır. Arılarda yalnızca nosema hastalığının tedavisinde ‘’fumagillin’’ isimli ilacın kullanılmasına müsaade edilmektedir. Avrupa Birliği ile yapılan ‘’eşleştirme anlaşması’’ gereğince arı sağlığında diğer antibiyotiklerin kullanılması yasaktır. Avrupa yavru çürüklüğü ve Amerikan yavru çürüklüğü hastalığın tedavisi için önceki yıllarda kullanımda olan ilaçlar artık kullanılmamalıdır. Arıların yavru çürüklüğünün mücadelesinde temel prensip hastalıktan korunma olmalıdır. Bunun için her yıl kovanlarda kullanılacak petekler yenilenmelidir. Kovan ve arıcılık malzemeleri her yıl dezenfekte edilmeli, kovanlar pürmüzle yakılmalı yada Tarım bakanlığı Amerikan yavru çürüklüğü talimatnamesinde maddelerle işleme tutulmalıdır. Arılıklar düzenli olarak hastalık yönünden takip edilmeli hastalık Avrupa yavru çürüklüğü ise, kovanlara genç arı ilavesi yapılmalı, ana arı belli bir süre ana arı kutusunda muhafaza edilmeli, hastalıklı petekler imha edilmeli, arılar vitaminli şuruplarla beslenmeli, arılar nektar ve polenin bol olduğu bölgelere götürülmelidir. Amerikan yavru çürüklüğünde ise hastalıklı kovanlar, arı, bal ve petekleri ile imha edilmektedir. Yurt dışında bazı ülkelerde yavru çürüklüğüne karşı antibiyotik kullanılmasına müsaade edilmesi belli kurallara bağlı olarak izin verilmektedir. Bu ülkelerde arıcılık sektör haline gelmiş ve kontrolsüz ilaç kullanılması mümkün değildir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde arıcıların ilaç kullanılması kontrol edilememektedir. Bu da gerek insan sağlığını tehdit etmekte gerekse de ülkemizin bal ihracatını engellemektedir. Bundan 5-6 yıl öce Çin’in Amerika’ya bal ihracatı balda gentamisin isimli antibiyotiğin tespit edilmesinden sonra yasaklanmıştı. Ayını durum AB ile Türkiye arasında mevcuttur. Antibiyotik kullanılması Türkiye’nin bal ihracatını baltalamaktadır.Avrupa Birliği ülkelerinde antibiyotik kullanılmasını kesin olarak yasaklamıştır. Bu yüzden arıcılarımız koruyucu yada tedavi maksatlı antibiyotik kullanamazlar. Son yıllarda arıcılıkla ilgili kitaplarda hastalıklarla ilgili tedavi kısmında antibiyotik kullanımı yasak olmasına rağmen önerilmektedir. Bu durum arıcılar yanlış yönlendirilmektedir. Umarım yeni kitaplarda bu yanlış düzeltilir. Mitat KURT Uzman Veteriner Hekim